
“मन उतावळे होऊ देऊन रागावू नकोस; कारण राग मूर्खांच्या हृदयात वसतो.”
तुम्ही कधी अशा एखाद्या व्यक्तीला ओळखले आहे का, ज्याला खूप लवकर राग येतो आणि अनेक प्रसंगांत ज्याची पहिली प्रतिक्रिया म्हणजे राग व्यक्त करणे असते? मला वाटते, ज्यांना लगेच राग येतो, त्यांच्यामध्ये ‘स्वयं-नियंत्रण’ (self-control) ठेवण्याची शिस्त नसते. जर आपण आपल्या भावनांवर विशेषतः रागावर नियंत्रण ठेवून स्वयं-नियंत्रण ठेवायला शिकलो नाही, तर आपण भावनिकदृष्ट्या स्थिर, प्रगल्भ आणि ख्रिस्ती विजयी म्हणून विकसित होऊ शकणार नाही.
बायबलमधील ‘उपदेशक ७:९’ हे रागाविषयीच्या अनेक वचनांपैकी एक आहे. दुसरे एक वचन ‘याकोब १:१९-२०’ मध्ये आढळते: प्रत्येकाने ऐकण्यास तत्पर असावे [काळजीपूर्वक आणि विचारपूर्वक ऐकणारे], बोलण्यास सावध असावे [मोजके आणि विचारपूर्वक शब्द वापरणारे] आणि रागावण्यास धीमे असावे [संयमी, विचारशील आणि क्षमाशील]; कारण माणसाचा राग देवाचे नीतिमत्त्व [देवाला अपेक्षित असलेले आचरण] सिद्ध करत नाही.
लक्षात घ्या की, “माणसाचा राग” देवाचे नीतिमत्त्व निर्माण करत नाही. नीतिमत्त्व (म्हणजे देव जसा आपल्याला पाहू इच्छितो तसे असणे) याचा एक भाग म्हणजे आपल्या आयुष्यासाठी देवाने ठरवलेला उद्देश आणि योजना पूर्ण करणे, तसेच आपल्या पूर्ण क्षमतेनुसार जगणे. रागावर नियंत्रण ठेवायला शिकल्याशिवाय आपण हे साध्य करू शकत नाही.
आपल्या सर्वांना आपली पूर्ण क्षमता गाठायची असते आणि देवाने आपल्याला सोपवलेली सर्व कार्ये पूर्ण करायची असतात, परंतु अनेकदा आपल्याला ‘स्वयं-नियंत्रण’ या मर्यादेत राहणे कठीण वाटते. जर आपल्याला खरोखर आध्यात्मिक प्रगती करायची असेल, तर आपल्याला आपल्या भावनांवर शिस्त आणणे आवश्यक आहे. याचा अर्थ असा नाही की आपण परिपूर्ण असले पाहिजे किंवा आपल्याकडून कधीही चूक होऊच नये. जरी पवित्र आत्मा आपल्याला आपल्या भावनांवर नियंत्रण ठेवण्याचे सामर्थ्य देतो, तरीही कधीकधी आपला संयम सुटू शकतो. परंतु, असे घडल्यास आपण त्वरित आपली चूक कबूल केली पाहिजे, पश्चात्ताप केला पाहिजे, देवाकडून क्षमा स्वीकारली पाहिजे आणि पुढे वाटचाल केली पाहिजे.
हे प्रभू, जेव्हा मला राग येतो, तेव्हा मला शांत राहण्यास मदत कर आणि माझ्या भावनांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी तुझी मदत मागण्याचे मला स्मरण करून दे. आमेन